على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

899

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

حق او و يا توانا كرد . و طوقت له نفسه : راضى شد و اجازت داد و آسان نمود ( لغة فى طوعت له نفسه ) . تطويل ( tatvil ) م . ع . دراز نمودن . و طول لها : دراز و فرو هشته كرد رسن ستور را در چراگاه . و كذا طول فرسه . و طول له : مهلت داد او را . تطويل ( tatvil ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درازى و امتداد . و تطويل بلا طائل : درازى كلام بيهوده . تطويلا ( tatvilan ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - تطويلانه و طول كلام . تطويلانه ( tatvil ne ) م ف . پ . طول كلام و درازى سخن . تطهر ( tatahhor ) م . ع . پاك شدن . و غسل آوردن زن از خون و جز آن . و پرهيز كردن از گناه و از هر زشتى . تطهل ( tatahhol ) م . ع . بر گرديدن رنگ و مزهء آب . تطهم ( tatahhom ) م . ع . ناخوش داشتن طعام را . و اندوهگين گرديدن از كسى . و ناخوش داشتن صحبت كسى را يق فلان يتطهم عنا . تطهمل ( tatahmol ) م . ع . بىهيچ چيز رفتن . و تطهمل له : حيله برانگيخت تا كه بگيرد از وى چيزى را . تطهير ( tathir ) م . ع . پاك كردن و شستن يق طهره بالماء . و پاك كردن از معصيت . تطهير ( tathir ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پاكى و طهارت و پاك‌شدگى . و پاكش و ويژش . تطهيم ( tathim ) م . ع . رسيدن . و همه يك بار فراهم آمدن بكارى . و كلان و پر گوشت گرديدن . تطياب ( taty b ) م . ع . طاب طابا و طيبا و طيبة و تطيابا ( از باب ضرب ) : خوش‌مزه و پاك و پاكيزه گرديد و حلال شد . و طابت الارض : گياهناك گرديد زمين . و طابه : خوش كرد آن را و پاك و پاكيزه ساخت . و طبت به نفسا اى طابت به نفسى : خوش و پاكيزه ساختم به آن نفس خودم را . تطيب ( tatayyob ) م . ع . آلودن خود را ببوى خوش و خود را خوش بوى كردن . تطيخ ( tatayyox ) م . ع . بزشتى آلوده شدن . تطير ( tatayyor ) م . ع . تطير به و منه : فال بد گرفت از وى . و قوله تعالى و قالُوا اطَّيَّرْنا بِكَ اصله تطيرنا فادغمت التاء فى الطاء فاجتلبت الالف ليصح الابتداء بها . تطير ( tatayyor ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فال بد . تطيله ( totleyah ) ا خ . ع . شهر تودله اسپانيول كه در روى رود ابر واقع شده و داراى ده هزار نفر جمعيت است . تطيليق ( totayliq ) ا . ع . جريان آهسته و سبك . تطين ( tatayyon ) م . ع . آلوده گرديدن به گل . تطيب ( tatyib ) م . ع . پاك يافتن و خوش گردانيدن . و پاك و پاكيزه ساختن . تطييح ( tatyih ) م . ع . طيح بثوبه : انداخت جامه را جائى كه ضايع و تباه شود . و طيح فلانا : حيران گردانيد فلان را . و طيح الشيئ : تباه و هلاك كرد آن چيز را . تطييخ ( tatyix ) م . ع . به كار زشت آلوده كردن كسى را . و طيخه السمن : پر كرد او را فربهى به پيه و گوشت . و طيخ عليه العذاب : پائيد و مداومت كرد بر وى عذاب چندانكه بكشت و هلاك كرد او را . تطيير ( tatyir ) م . ع . پرانيدن يق طيره و طيربه . و بخش‌بخش كردن چيزى را . و طير الفحل الابل : بار دار كرد گشن همهء شتران را . تطييش ( tatyic ) م . ع . آشكار نمودن و بيهوده ساختن . و سبك ساختن . تطييف ( tatyif ) م . ع . بسيار طواف كردن . تطيين ( tatyin ) م . ع . به گل اندودن بام و جز آن را . تظالم ( taz lom ) م . ع . همديگر را ستم كردن . تظاهر ( taz hor ) م . ع . يارمند شدن با هم و يكديگر را يارى نمودن و به پشت در آوردن . تظاهر ( taz hor ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مددگارى و با هم پشت دادگى . تظبظب ( tazabzob ) م . ع . تظبظب الشيئ : اندك اثر كرد آن چيز . تظرف ( tazarrof ) م . ع . بتكلف زيركى نمودن . تظرمط ( tazarmot ) م . ع . تظرمط فى الطين : در گل و لاى افتاد و آلوده گرديد در آن . تظريب ( tazrib ) م . ع . ظربت الحوافر ( مجهولا ) : سخت و درشت گرديد سم . تظفير ( tazfir ) م . ع . پيروزى دادن . و پيروزمند ساختن . و ناخن فرو بردن در چيزى . و ظفرك اللّه گفتن . و به قدر ناخن بر آمدن عرفج . و برآوردن زمين گياه را چندان كه بانگشت كنده شود . و ماليدن پوست را تا اظفار آن تابان گردد . و ظفر به ثوبه : خوشبوى كرد جامه را به ظفار . تظلل ( tazallol ) م . ع . سايه گرفتن .